Oude paden-route Niebert-Jonkersvaart-Nuis (16 km)

Deze circa 16 km lange wandeling voert u door het zuidelijke deel van het Groninger Westerkwartier. U wandelt zowel door het verveningsgebied van de Jonkersvaart als door het coulissenlandschap waar het Westerkwartier bekend om is.

Een deel van de paden die u loopt zijn al eeuwen in gebruik. Verder ziet u onderweg een mooi stukje bos en 2 historische gebouwen: de Coendersborg en het Iwema steenhuis.

Niebert
De wandeling start in Niebert. Dit dorp ligt op een oude zandrug (Vredewold). Niebert werd waarschijnlijk in de late middeleeuwen gesticht, als uitvalsbasis voor kleinschalige veenontginning. De naam van het dorp betekent "nieuwe buurt". De bewoners van Niebert kwamen uit buurdorp Tolbert, dat dan ook "oude buurt" betekent.

Door de ligging op de zandrug zijn de hierop gelegen dorpen Niebert en Nuis echte wegdorpen. De boerderijen aan de zandrug hebben langgerekte stukken grond (de zogenaamde strekkende heerden).

Iwema Steenhuis
Het Iwema steenhuis is het enige nog overgebleven steenhuis in de provincie Groningen. Een steenhuis (of stins) is de voorloper van een borg, een versterkt stenen huis waarbij de ingang zich op de eerste etage bevond (waar men woonde). Bij gevaar werd simpelweg de ladder naar de ingang omhoog gehaald en waren de bewoners van het steenhuis veilig.

Het Iwema Steenhuis werd rond 1400 gebouwd en was eigendom van de familie Iwema. Deze familie was rijk maar niet van adel, waardoor het steenhuis nooit tot borg is uitgegroeid. Het steenhuis lijkt nu meer op een boerderij dan op een steenhuis. Bij een aantal verbouwingen is namelijk een schuur aangebouwd en werd het steenhuis zelf verlaagd. Het huis zelf is niet te bezichtigen maar op het terrein bevindt zich het molen- en bakkerij museum.

Iwema Steenhuis, NiebertIwema Steenhuis

Jonkersvaart
Vanaf het steenhuis loopt u over een mooie laan door het coulissenlandschap en daarna komt u in het veel opener landschap bij de Jonkersvaart terecht. De Jonkersvaart werd in het begin van de 19e eeuw gegraven in opdracht van de Jonker van het landgoed Nienoord in Leek. De vaart maakte het mogelijk om het afgegraven veen gemakkelijker te vervoeren. Haaks op de Jonkersvaart werden ook smallere waterwegen gegraven, de zogenaamde wijken.

De Jonkersvaart was destijds een belangrijke vaarverbinding. Er stonden 3 cafés om de schippers en de veenarbeiders van hun drankje te voorzien. Tot 1915 liepen er alleen zandpaden langs de vaart. Daarna werd het wegverkeer steeds belangrijker en verloor de vaart zijn functie.

Nanninga's bos
Op het afgegraven veen werd landbouw bedreven en er werd ook bos aangeplant. De familie Nanninga kocht zo'n bos met productiehout. Het bos is inmiddels in bezit van het Groninger landschap maar de naam van het bos is behouden gebleven. Een deel van het bos is inmiddels behoorlijk verwilderd omdat dood hout blijft liggen, waar andere planten en dieren van profiteren.

Langs de wijk
Vanaf Nanninga's bos loopt u weer richting de Jonkersvaart. Deze steekt u over en na een tijdje loopt u evenwijdig aan één van de oude wijken. Dit is de Pierswijk, vroeger veel gebruikt voor het aanvoeren van hout naar een timmerfabriek in Marum. Vanaf het pad naast deze wijk loopt u het eeuwenoude voetpad het Malijkse pad op.

Op oude paden
Het Malijkspad maakt deel uit van de oudste verbindingweg tussen Tolbert en Marum. Dit pad ligt op de zandrug, evenwijdig aan de lintbebouwing langs de tegenwoordige hoofdweg.

De betekenis van de naam Malijk is niet helemaal duidelijk maar verwijst naar de geografische situatie aan het pad (ma betekent hooiland of weide en lyk kan meertje, plas of grenssloot betekenen. Het Malijkse pad loopt door tot bij de Coendersborg in Huis. Daarna gaat dit pad over in' t Pad. In de volksmond wordt trouwens het hele wandelpad vaak 't Pad genoemd.

Malijkspad, een eeuwenoud padMalijkspad

Coendersborg
De Coendersborg in Nuis staat, net als het Iwema steenhuis, ook aan 't Pad. De borg zelf is nog niet zo oud. Hij dateert uit 1813 en werd gebouwd op de plaats waar eerst de Fossemaheerd stond. De familie Fossema was lokaal erg invloedrijk.In 1668 kocht ene Ludolph Coenders de Fossemaheerd over. Hij is de naamgever voor de huidige Coendersborg.

Bij de borg hoort een aantrekkelijk landgoed, waar het fijn wandelen is. Het landgoed en de borg zijn sinds 1956 eigendom van het Groninger landschap. In de schuur achter de borg is een landbouwmuseum gevestigd. De borg zelf is niet toegankelijk.

U loopt het laatste stuk terug naar het steenhuis over 't Pad.

 

Route-informatie:

Wandelroute: Oude paden-route Niebert-Jonkersvaart-Nuis (16 km)

Prijs: gratis

Korte beschrijving: Een mooie route over historische voetpaden en zandwegen in het Westerkwartier bij Niebert, Jonkersvaart en Nuis. Onderweg veel coulissenlandschap, oude vaarten en twee oude panden: het Iwema Steenhuis (Niebert) en de Coendersborg (Nuis).

GPS-coördinaten startpunt: 53.11664, 6.42562

Adres startpunt: De parkeerplaats bij het Iwema Steenhuis: 't Pad 15, 9365 TA, Niebert.

Afstand: 16 kilometer

Tijd: 3-4 uur

Rolstoelen, kinderwagens: slecht begaanbaar

Honden: Deels aangelijnd toegestaan. Deels niet toegestaan (volg alternatieve route 2b, maar dit is niet ideaal met honden, nl. langs de weg)

Autovrij: ca. 80-85% (alternatieve route wat minder)

Kies een icoon: PDF routebeschrijving, GPS wandelen via onze web-app of download GPX-bestand

Wandelroute Oude paden-route Niebert-Jonkersvaart-Nuis (16 km) APP icoon

 

Bent u blij met deze gratis route? Wij waarderen uw donatie.

Geef ons een lekkere koffie of pizza! Daar houden we van :-)
Kies uw donatie via PayPal

4.6 1 1 1 1 1 Rating 4.60 (5 Votes)

Tags: Nuis Niebert Jonkersvaart Groningen Westerkwartier GPS-wandelen Coendersborg Iwema Steenhuis

Plaats reactie


Beveiligingscode
Vernieuwen

Oude paden-route Niebert-Jonkersvaart-Nuis (16 km) - 4.6 out of 5 based on 5 votes